Achtergrond en bedrijfshistorie Roland Berger Strategy Consultants

Achtergrond en bedrijfshistorie Roland Berger Strategy Consultants

Het vertrek van bedrijfsoprichter prof. dr. h.c. Roland Berger van de Raad van Toezicht van Roland Berger Strategy Consultants en zijn benoeming tot erevoorzitter van het bedrijf zijn het succesvolle resultaat van een overgangsproces dat meer dan vijftien jaar geleden begon. Vanaf het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw begon Roland Berger, bijgestaan door Burkhard Schwenker, met de voorbereidingen voor het terugkopen van de aandelen die de Deutsche Bank in Roland Berger Strategy Consulting had en met het overdragen van alle aandelen naar de bedrijfspartners. Tegelijkertijd werd een Management Comité opgericht van vijf leden, met Roland Berger als CEO. De management buyout werd in 1998 voltooid, met een aanzienlijke waardetoename van de partneraandelen tot gevolg. Tegelijkertijd beperkte Roland Berger zijn stemrecht tot hetzelfde niveau als dat van de andere partners: ieder een stem. Daarnaast introduceerde hij de Executive Committee (EC) – waarvan hij CEO bleef –, de Raad van Toezicht en een Management Comité Duitsland. Op die manier droeg hij nog meer managementverantwoording over aan de partners. In 2003 zette Berger de volgende stap door het strategisch en operationeel management van het bedrijf over te dragen aan de EC en diens woordvoerder Burkhard Schwenker, en door het voorzitterschap van de Raad van Toezicht op zich te nemen. De two-tier managementstructuur, samengesteld uit de EC en de Raad van Toezicht, beide gekozen door de partners, bleek zeer effectief te zijn. Dit zorgde ervoor dat het bedrijf uitgroeide tot het enige strategisch adviesbureau van Europese oorsprong in de top 5 van de wereld. De recente benoeming van dr. Martin Wittig tot CEO en prof. Burkhard Schwenker tot voorzitter van de Raad van Toezicht is het logische vervolg van de toekomstplannen voor een structurele overgang en generatiewisseling.

In 1967 richtte Roland Berger een adviesbureau op. Wat begon als een “one-man, one-secretary” onderneming, groeide al snel uit tot een meer en meer internationaal georiënteerde management-adviesorganisatie met een partnerschapstructuur. In 1970 – slechts drie jaar na de oprichting – genereerde het bedrijf al inkomsten van DEM 5,6 miljoen (EUR 2,86 miljoen). In 1980 waren de inkomsten al gegroeid naar DEM 35 miljoen (EUR 17,9 miljoen). In 1990 bedroeg dit DEM 175 miljoen (ongeveer EUR 90 miljoen), en in 2000 – mede als gevolg van de Duitse hereniging en de nieuwe economie – genereerde Roland Berger Strategy Consultants DEM 847 miljoen (ongeveer EUR 433 miljoen). In 2002, het laatste jaar dat Roland Berger het bedrijf leidde, bereikten de inkomsten van de wereldleider in stragegisch advies van Europese oorsprong EUR 526 miljoen. Dat komt neer op DEM 1,028 miljard, wat het bedrijf – in de oude Duitse valuta – voor de eerste maal over de miljardgrens lanceerde. Tegenwoordig komen de opbrengsten ruim boven EURO 600 miljoen uit.

Deutsche Bank, van oudsher klant van Roland Berger, verwierf onder Alfred Herrhausen in 1988 75,1 procent van Bergers naamloze vennootschap. Berger – toen in zijn vroege vijftiger jaren – hield de resterende aandelen en zorgde dat hij zelf de meerderheidsstem behield. Echter, door de moord op Alfred Herrhausen in 1989 mislukte de gezamenlijk geplande strategie die hoofdzakelijk was gebaseerd op zijn persoonlijke relatie met Roland Berger. Deutsche Bank behield zijn aandelen, maar beperkte zijn rol tot die van stille vennoot. Als gevolg van de Bankwet van 1956 (de US Bank Holding Act) verhinderden de bankholdings dat Roland Berger zich in de VS op de markt kon begeven.

Buyout van Deutsche Bank aandelen noodzakelijke voorwaarde voor sterk partnerschap
Midden negentiger jaren gaf Roland Berger de aanzet tot een geleidelijke gedaanteverandering van het bedrijf en van de eigenaar- en managementstructuur. De eerste stap was om 25 procent van de bedrijfsaandelen uit te geven aan de actieve partners en de aandelen die Deutsche Bank en oprichter Roland Berger hadden, te reduceren. Bovendien werd een Management Comité opgezet met Roland Berger als CEO en vier andere partners als leden. In 1998 besloten de partners uiteindelijk om de aandelen Deutsche Bank terug te kopen. Dit was de tweede stap in de transitie van een oprichter- en eigenaarbestuurd bedrijf naar een onafhankelijke firma, gerund door professionele partners. Tijdens deze stap beperkte de naamgenoot van het bedrijf zijn stemrechten tot hetzelfde niveau als dat van alle andere partners.

Gelijktijdig met de management buyout introduceerde Roland Berger Strategy Consultants een nieuwe managementstructuur. De Executive Committee bestond, behalve uit Roland Berger als CEO, uit Burkhard Schwenker, Karl Vogel en buitengewoon lid Paul Goldschmidt. Bovendien werd het Management Comité Duitsland in het leven geroepen, voorgezeten door Karl Kraus en met als leden Felix Hess en Dirk Reiter. Aanvullende managementverantwoording werd toevertrouwd aan het Partner Management Comité (nu de Raad van Toezicht), bestaande uit António Bernardo, Albrecht Crux en Otto Hirschbach. Desalniettemin leidde Roland Berger nog steeds zelf het bedrijf.

2003: het eerste management team gekozen door de partners
Tussen 1998 en 2003 groeiden de inkomsten van Roland Berger Strategy Consultants van EUR 292 miljoen naar EUR 530 miljoen. In diezelfde periode nam het aantal medewerkers toe van 1.200 tot 1.500; het aantal buitenlandse vestigingen groeide van 17 naar 20. In 2003 zette Roland Berger – toen 65 jaar oud – de derde stap richting een partnergeleide organisatie: hij legde de volledige strategische en operationele managementverantwoording bij een door de partners gekozen Executive Committee. Dit team bestond uit Burkhard Schwenker (woordvoerder), António Bernardo (vice-woordvoerder), Thomas Eichelmann en Martin Wittig. Management Comité DACH, bestaande uit Walter Hagemeier (voorzitter), Manfred Reichl en Dirk Reiter, nam de operationele verantwoording voor de Duitstalige landen (Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland). Gelijktijdig werd Roland Berger voorzitter van de Raad van Toezicht, die eveneens nieuw gekozen was door de partners. De drie comités begonnen met hun werk op 1 juli 2003. In september 2004 werd Management Comité DACH ontbonden en ging de volledige strategische en operationele verantwoording naar Global Executive Committee (GEC). Naast Burkhard Schwenker (CEO) bestond de GEC uit António Bernardo (vice-CEO), Thomas Eichelmann, Vincent Mercier, Dirk Reiter en Martin Wittig (CFO).

De two-tier managementstructuur met door de partners gekozen leden leidde het bedrijf naar een periode van verdere groei en toenemende internationalisering. Het bewees zichzelf ook in moeilijke tijden, zoals toen de internetzeepbel uiteenspatte tijdens de eerste helft van het afgelopen decennium en tijdens de financiële crisis van 2008/2009. Dit bracht financiële thema’s voor het voetlicht, zoals cashmanagement, kredietonderhandeling en nieuwe modellen voor partnerparticipatie. Dit bood met name CFO Martin Wittig de gelegenheid zijn bekwaamheden te tonen. Tegelijkertijd bleef CEO Burkhard Schwenker de groei en internationalisering van het bedrijf aansturen: 2008 liet inkomsten zien van ongeveer EUR 670 miljoen en een personeelstoename tot 1.900 werknemers. Vandaag de dag heeft Roland Berger Strategy Consultants 36 kantoren in 25 landen.